Evde Geriatrik Rehabilitasyon rehberi
EvdeBakım Editör Ekibi · Son güncelleme
Geriatrik rehabilitasyon kimin işine yarar?
Yaş ilerledikçe kas kütlesi azalır, refleksler yavaşlar ve birden fazla kronik hastalık bir araya gelir. Bir hastalık ya da hastane yatışı sonrasında yaşlı bir kişi, önceden kolayca yaptığı işleri birkaç hafta içinde yapamaz hale gelebilir. Evde geriatrik rehabilitasyon şu durumlarda sıkça istenir:
- Son dönemde düşen ya da düşme korkusu nedeniyle evde hareket etmekten kaçınan yaşlılar
- Hastane yatışı sonrası güçsüzleşmiş, ayağa kalkmakta zorlanan kişiler
- Yürürken sendeleyen, tutunarak yürümek zorunda kalan bireyler
- Alzheimer veya başka bir bunama türü nedeniyle hareketleri azalan hastalar
- Kireçlenme gibi eklem sorunları nedeniyle günlük işleri yavaşlayan yaşlılar
Egzersizin kişi için güvenli olup olmadığına, kalp ve tansiyon gibi eşlik eden hastalıklar açısından hekim karar verir. Fizyoterapist bu önerilere göre çalışır. Egzersiz sırasında göğüs ağrısı, belirgin nefes darlığı veya bayılma hissi olursa çalışma bırakılır ve 112 aranır.
Program nasıl oluşturulur ve uygulanır?
- Kapsamlı ön görüşme: Fizyoterapist kullanılan ilaçları, son düşmeleri, görme ve işitme durumunu, gün içindeki aktiviteleri hasta ve yakınlarından öğrenir.
- Fiziksel değerlendirme: Sandalyeden kalkma, ayakta durma, dönme ve belirli bir mesafeyi yürüme gibi basit testlerle denge ve kas gücü değerlendirilir.
- Ev güvenliği taraması: Yatak odasından banyoya giden yol, aydınlatma, halılar, basamaklar ve tutunma noktaları incelenir.
- Kişiye özel egzersizler: Denge, bacak kuvveti, esneklik ve yürüme dayanıklılığına yönelik, kişinin yorulmadan yapabileceği hareketler seçilir.
- Günlük yaşam çalışmaları: Giyinme, tuvalete gitme, mutfakta ayakta durma gibi işlerin daha güvenli yapılması için pratik yöntemler gösterilir.
- Aile ve bakıcı katılımı: Yakınlarına ve varsa bakıcıya, seanslar arasında egzersizlere nasıl eşlik edecekleri öğretilir.
Düşmeleri önlemeye odaklanmak
Yaşlılarda düşmeler kalça kırığı gibi ciddi yaralanmalara ve ardından uzun süren hareketsizliğe yol açabilir. Geriatrik rehabilitasyonun en somut hedeflerinden biri bu döngüyü kırmaktır. Fizyoterapist, egzersizlerin yanında gece yolu aydınlatan küçük lambalar, banyoya tutamak, kaymaz paspas veya uygun yükseklikte sandalye gibi önerilerde bulunur. Yere düşen bir kişinin nasıl güvenle kalkacağı ya da yardım çağıracağı da çalışılan konular arasındadır.
Düşme riskini artırabilen bir diğer etken birden fazla ilacın birlikte kullanılmasıdır; ilaç listesinin gözden geçirilmesi hekimin işidir. Bu konuları yaşlılarda düşmeleri önleme ve yaşlılarda ilaç takibi yazılarımızda ayrıntılı ele aldık. Kapsamlı bir hekim değerlendirmesi için evde geriatri muayenesi hizmetinden de teklif alabilirsiniz.
Fiyatı etkileyen etkenler
- Kişinin hareket düzeyi ve seansta ek bir kişinin desteğine gerek olup olmadığı
- Programın kapsamı ve planlanan seans sıklığı
- Ev güvenliği değerlendirmesinin hizmete dahil olup olmadığı
- Adresin firmaya uzaklığı
- Hafta içi gündüz dışındaki saatlerde ziyaret istenmesi
- Tekli seans veya paket şeklinde hizmet alınması
Ruhsatlı firmayla çalışmanın önemi
Kırılgan yaşlılarda uygun olmayan bir egzersiz düşmeye, tansiyon düşüklüğüne veya eklem yaralanmasına neden olabilir. Sağlık Bakanlığı ruhsatlı evde sağlık firmalarında seansları fizyoterapi eğitimi almış personel yapar, değerlendirmeler kayıt altına alınır ve gerektiğinde hekim, hemşire ya da bakıcı desteği aynı firma üzerinden planlanabilir. Ruhsatı nasıl doğrulayacağınızı neden ruhsatlı firma sayfasında anlattık.
EvdeBakım'da teklif nasıl alınır?
- Talep formunda evde geriatrik rehabilitasyonu seçin, kişinin yaşını ve hareket durumunu kısaca belirtin.
- Adres ve uygun zaman bilgilerini girin, telefonunuzu doğrulayın.
- Bölgenizdeki ruhsatlı firmalar fiyat ve varış süresiyle teklif göndersin.
- Teklifleri karşılaştırın, uygun olanı seçin; firma sizi arayarak ilk ziyareti ayarlasın.
Teklif almak ücretsizdir. Bu hizmet evde fizik tedavi kategorisinin bir parçasıdır. Protez veya kırık ameliyatı sonrası bir yaşlı için evde ortopedik rehabilitasyon, günlük kişisel bakım desteği için ise yaşlı bakımı hizmetine de bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Geriatrik rehabilitasyon ne demek?
Geriatrik rehabilitasyon, ileri yaştaki kişilerde denge, yürüme, kas gücü ve günlük yaşam becerilerini korumaya yönelik fizik tedavi programıdır. Evde yapıldığında fizyoterapist ev ortamındaki düşme risklerini de değerlendirir.
Çok yaşlı biri fizik tedavi yapabilir mi?
Yaş tek başına engel değildir. Hekim genel sağlık durumunu değerlendirip uygun gördüğünde, fizyoterapist kişinin gücüne ve dayanıklılığına göre hafif ve güvenli bir program hazırlar.
Evde fizyoterapi yaşlılarda düşme riskini azaltır mı?
Fizyoterapist denge ve bacak kuvvetine yönelik egzersizler ile ev ortamına dair güvenlik önerileri sunarak düşme riskinin azaltılmasına katkı sağlamayı hedefler. Sonuç kişiden kişiye değişir; ilaçlar ve görme sorunları gibi diğer etkenler hekimle birlikte ele alınmalıdır.
Alzheimer hastasına evde fizik tedavi yapılır mı?
Yapılabilir. Fizyoterapist hastanın anlama ve iş birliği düzeyine uygun, basit ve tekrarlanabilir hareketler seçer; yakınlarının seanslara katılması süreci kolaylaştırır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesinin ve tavsiyesinin yerini tutmaz. Acil durumlarda 112'yi arayın.