Evde Lavman rehberi
EvdeBakım Editör Ekibi · Son güncelleme
Evde lavman kimler için gerekebilir?
Lavman, özellikle hareket kısıtlılığı olan kişilerde sık karşılaşılan inatçı kabızlıkta ya da bağırsağın bir tetkik öncesinde temizlenmesi gerektiğinde hekimin başvurduğu yöntemlerden biridir. Evde uygulama en çok şu hastalar için tercih edilir:
- Uzun süredir yatağa bağımlı olduğu için bağırsak hareketleri yavaşlamış yaşlılar
- Felç, omurilik hasarı veya ileri evre nörolojik hastalık nedeniyle bağırsak kontrolü zayıflamış kişiler
- Ağrı tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar nedeniyle kabızlık yaşayan palyatif bakım hastaları
- Hekimin istediği bir görüntüleme ya da endoskopi öncesinde bağırsak hazırlığı yapması gereken ve hastaneye gidip gelmesi zor olan kişiler
Lavmanın gerekip gerekmediğine, hangi tür lavmanın kullanılacağına ve ne sıklıkla yapılacağına hekim karar verir. Kabızlığın ardında başka bir sağlık sorunu olabileceği için, hekime danışmadan tekrarlayan lavman uygulaması önerilmez.
Uygulama nasıl yapılır?
- Hekim önerisinin kontrolü: Hemşire, lavmanın hekim tarafından önerildiğini ve ilaçlı ise reçetesinin bulunduğunu teyit eder.
- Ön değerlendirme: Karın ağrısı, şişkinlik, son dışkılama zamanı, makatta hemoroid veya yara olup olmadığı sorulur; yaşamsal bulgular ölçülür.
- Hazırlık: Yatak su geçirmez bir örtüyle korunur, hasta genellikle sol yanına, dizleri karnına doğru çekili şekilde yatırılır. Oda kapısı kapatılır, hastanın yalnızca gereken bölgesi açıkta bırakılır.
- Uygulama: Hemşire tek kullanımlık malzemeyle lavmanı yavaşça uygular, işlem boyunca hastanın rahatsızlık hissini sorar.
- Sonrası: Hastanın tuvalete ya da sürgüye geçişine yardım edilir, cilt temizliği yapılır. Sonuç ve hastanın durumu kayda geçirilir.
Hizmete neler dahildir, neler dahil değildir?
Dahil olanlar:
- Uygulama öncesi değerlendirme ve yaşamsal bulguların ölçümü
- Lavmanın hijyen kurallarına uygun şekilde yapılması
- İşlem sonrası temizlik ve tıbbi atıkların toplanması
- Hasta yakınlarına bağırsak düzenini destekleyen genel bakım önerileri
Dahil olmayanlar: kabızlığın nedeninin araştırılması ve tedavi planı, ilaç seçimi ve hekim kararı gerektiren her türlü değişiklik. Lavman ürünü çoğu zaman hasta tarafından eczaneden temin edilir; bu konu teklif aşamasında firmayla netleştirilmelidir.
Lavmandan önce ve sonra dikkat edilecekler
Hemşire gelmeden önce hastanın yakınında bir sürgü veya klozete kolay erişim olup olmadığını kontrol edin; gerekirse tuvalet yolundaki eşyaları kaldırın. Hastanın son günlerdeki beslenmesi, sıvı alımı ve kullandığı ilaçlar hakkında bilgi vermeniz hemşirenin işini kolaylaştırır.
Aşağıdaki durumlarda lavman yapılmamalı ve hekime başvurulmalıdır:
- Şiddetli karın ağrısı, karında sertlik veya kusma
- Makattan kanama ya da dışkıda kan
- Yakın zamanda geçirilmiş bağırsak veya makat ameliyatı
Lavman sonrasında hastada baş dönmesi, bayılma hissi, şiddetli ağrı veya durmayan kanama olursa hekime ulaşılmalı, durum ağırsa 112 aranmalıdır. Yatağa bağımlı hastalarda kabızlığın önlenmesi için pozisyon değişikliği ve hareket önemlidir; bu konuda yatalak hasta bakımı yazımızdan yararlanabilirsiniz.
Ücreti etkileyen etkenler
- Tek seferlik mi, hekimin önerdiği düzende tekrarlanan bir uygulama mı olduğu
- Lavman ürününün ve malzemelerin kim tarafından sağlandığı
- Hastanın hareket durumu ve uygulamanın teknik zorluğu
- Talep edilen saat; acil, aynı gün veya randevulu oluşu
- Adresin konumu ve ulaşım koşulları
Neden ruhsatlı firma?
Lavman basit görünse de bağırsak duvarının zedelenmesi, sıvı dengesinin bozulması ve hijyen eksikliğine bağlı enfeksiyon gibi riskler taşır. Sağlık Bakanlığı ruhsatlı firmanın hemşiresi uygulamaya uygun olmayan durumları tanır, işlemi standart kurallara göre yapar ve atıkları usulüne uygun toplar. Mahremiyet gerektiren bu işlemde kimliği ve yetkinliği doğrulanmış bir sağlık çalışanıyla karşılaşmak da önemli bir güvencedir. Ruhsat kontrolünü neden ruhsatlı firma sayfamızda anlattık.
EvdeBakım'da evde lavman teklifi almak
- Talep formunda evde lavman hizmetini seçin; hemşire cinsiyeti tercihiniz varsa belirtin.
- Hekim önerisini, varsa reçeteyi ve hastanın durumunu kısaca yazın.
- Telefon numaranızı doğrulayın.
- Bölgenizdeki ruhsatlı firmaların fiyat ve varış süresi içeren tekliflerinden size uygun olanı seçin.
Bağırsak veya idrar yolu bakımına ihtiyaç duyan hastalar için stoma bakımı ve idrar sondası değişimi hizmetleri de bulunur. Kişisel temizlik desteği için evde banyo hizmetine bakabilirsiniz. Tüm seçenekler evde hemşire sayfasında listelenir.
Sık sorulan sorular
Evde lavman yaptırmak için reçete gerekir mi?
Lavmanın gerekliliğine hekim karar verir. İlaçlı lavmanlar için reçete gerekir; ruhsatlı firmalar uygulamayı hekim önerisi olmadan yapmaz. Hekim önerisi yoksa önce bir hekimle görüşülmesi gerekir.
Evde lavmanı kim yapar?
Lavmanı Sağlık Bakanlığı ruhsatlı evde sağlık firmasında çalışan diplomalı hemşire uygular. Hemşire işlem öncesinde hastayı değerlendirir ve mahremiyete özen gösterir.
Yatalak hastaya lavman nasıl yapılır?
Yatağa bağımlı hastada lavman, yatak korunarak ve hasta genellikle yan yatırılarak uygulanır; ardından sürgü kullanılır ve cilt temizliği yapılır. Uygulamanın hemşire tarafından ve hekim önerisiyle yapılması gerekir.
Hangi durumlarda lavman yapılmamalıdır?
Şiddetli karın ağrısı, karında sertlik, kusma, makattan kanama ya da yakın zamanda geçirilmiş bağırsak veya makat ameliyatı varsa lavman yapılmamalı ve hekime başvurulmalıdır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesinin ve tavsiyesinin yerini tutmaz. Acil durumlarda 112'yi arayın.